Retrospektywa Nikity Michałkowa
część 1 (lata 1967-1981)
Warszawa 22-23.05.2010 r. Kino "Świt"
Retrospektywa Nikity Michałkowa
część 2 (lata 1983-2007)
Warszawa 28-31.05.2010 r. Kino "Świt"
W dniach 22-23 V i 28-31 V 2010 r. W dniach 22-23 V i 28-31 V 2010 r. Rosyjski Ośrodek Nauki i Kultury w Warszawie oraz warszawskie kino Świt zapraszają na pełną Retrospektywę Nikity Michałkowa.
Cała twórczość urodzonego 65 lat temu Michałkowa, nazywanego „rosyjskim Spielbergiem” odznacza się na tle dokonań reżyserów kinematografii światowej niezwykłą spójnością myślową i artystyczną. W jednym z wywiadów reżyser mówił: „Nie robię filmów na zamówienie. Gdybym tak robił straciłbym szacunek do samego siebie. Może dlatego moje filmy są tak podobne. Mam poczucie, że przez cały czas robię jeden film ciągle o tym samym, ale za każdym razem inaczej”.
Już w swej zrealizowanej na studiach pod kierunkiem Michaiła Romma etiudzie "Dziewczynka i rzeczy" Michałkow zaprezentował rzadki talent opowiadania historii bez słów, wyłącznie za pomocą obrazów i przedmiotów.
Od tego czasu rosyjski reżyser nakręcił piętnaście filmów, z których każdy odznacza się szczególnym „michałkowowskim” piętnem. Na jego styl składają się urzekające krajobrazy ukazujące piękno rosyjskiej ziemi, głoszenie kilku prostych prawd życiowych, z potrzebą miłości na czele, odwoływanie się do tradycyjnych rosyjskich wartości i w ogóle gloryfikacja Rosji, szczególnie przedrewolucyjnej.
Jedną z głównych idei łączących filmy Michałkowa i zarazem samą zasadą harmonii w jego dziełach jest miłość, zarówno łącząca kobietę i mężczyznę, jak i miłość do ojczyzny czy Boga. „Chciałbym, aby wszystkie moje filmy opierały się na miłości, nawet jeśli nie ma w nich kobiety i mężczyzny, którzy się kochają. Bez miłości nie ma ani życia, ani sztuki” twierdzi Nikita Michałkow.
Przed każdym filmem będzie kilkuminutowa prelekcja, na wszystkie filmy
Wstęp wolny.
Zapraszamy do zapisywania się na listę mailingową, by być na bieżąco z nowymi informacjami. Tu nasz profil na Facebook Bartosz Wieczorek
Utwórz swoją wizytówkę
Program
program w pdf
Retrospektywa Nikity Michałkowa
częśc 1 (lata 1967-1981)
częśc 1 (lata 1967-1981)
sobota 22.05.2010 r.
Kino "Świt", ul. Wysockiego 11
g. 15
„Dziewczynka i rzeczy” (1967) 8 min.
Już w swej zrealizowanej na studiach pod kierunkiem Michaiła Romma etiudzie „Dziewczynka i rzeczy” Michałkow zaprezentował rzadki talent opowiadania historii bez słów, wyłącznie za pomocą obrazów i przedmiotów
„Spokojny dzień pod koniec wojny” (1970) 32 min.
Dyplomowy film Michałkowa „Spokojny dzień pod koniec wojny”, którego akcja dzieje się w 1944 r. zawiera już w zalążku wiele typowych idei charakterystycznych dla późniejszej twórczości rosyjskiego reżysera, a opowiedziana historia jest tylko pretekstem do rozważań nad istotą człowieczeństwa
g. 16
„Swój wśród obcych, obcy wśród swoich” (1974) 97 min.
Po obowiązkowej służbie wojskowej w marynarce wojennej Michałkow w 1974 r. debiutuje filmem „Swój wśród obcych, obcy wśród swoich”, który krytyka rosyjska określiła mianem zabawy w film. Sam Michałkow mówił o nim: „Chcieliśmy pokazać wszystko, do czego jesteśmy zdolni, dlatego w filmie jest tak wiele rzeczy zbytecznych; w sposób oczywisty przesadziliśmy z kondensacją fabuły, trikami, kolorytem faktur”. Film, dziejący się na początku lat 20-tych ubiegłego wieku tuż po zakończeniu wojny domowej w Rosji jest przede wszystkim poetycką przypowieścią o przyjaźni, zaufaniu, prawdzie
g.18
„Niewolnica miłości” (1975) 94 min.
Kolejny film rosyjskiego reżysera „Niewolnica miłości” (1975) jest już w pełni dojrzałym i autorskim jego dziełem - filmem „michałkowowskim”, gdzie dominuje atmosfera niemożności, przewaga wspomnień na rzeczywistością, ukazanie tragizmu losu jednostki uwikłanej w tryby historii. W swym dziele Michałkow zastanawia się nad istotą rewolucji, ale nie przez ukazanie krwi, śmierci i przemocy, ale przedstawiając specyfikę (psychologię) ludzi żyjących w okresie gwałtownych przemian społeczo-politycznych. Filmem tym reżyser zwrócił już uwagę na siebie międzynarodowej publiczności
g.20
„Niedokończony utwór na pianolę” (1977) 103 min.
Przełomowym filmem w twórczości Michałkowa, który przyniósł mu międzynarodowe uznanie był „Niedokończony utwór na pianolę” (1977) zrealizowany na podstawie „Płatonowa” Czechowa. Szkolny nauczyciel Płatonow przybywa wraz z żoną na daczę swojego przyjaciela, by odpocząć i cieszyć się z nadchodzącej wiosny. Przypadkowe spotkanie z dawną ukochaną przypomina mu straconą młodość i pogrzebane bez reszty młodzieńcze ideały. Świat ukazany w filmie jest nieludzki w tym sensie, iż nie można znaleźć w nim „prawdziwego człowieka” – każdy gra swoją rolę, a sportretowana przez Michałkowa próżniacza gnuśność szlachty ukazuje świat, który przeminął. Bohaterowie moralitetu Michałkowa pełni egzystencjalnej pustki i oderwani od życia karmią się jego pozorami i mrzonkami o lepszej przyszłości
niedziela 23.05.2010 r.
Kino "Świt", ul. Wysockiego 11
g. 15
„Pięć wieczorów” (1979) 103 min.
Kolejny film rosyjskiego reżysera „Pięć wieczorów” (1979) to subtelne studium psychologiczne wzajemnej relacji między mężczyzną i kobietą, ukazujące próbę przejścia od sympatii do miłości. Mężczyzna i kobieta rozłączeni przez wojnę spotykają się w roku 1957, by przez pięć wieczorów próbować odbudować uczucie, które ich łączyło. Film pozostawia nadzieję, iż można próbować naprawić to, co w życiu najważniejsze
g. 17
„Kilka dni z życia Obłomowa” (1979) 140 min.
Następny film rosyjskiego mistrza to „Kilka dni z życia Obłomowa” (1979), film ukazujący tragizm postaci Obłomowa (z powieści Gonczarowa) nie widzącego dla siebie żadnej drogi życiowej, która przyniosłaby mu szczęście. Obłomow cierpi na chorobę duszy, która rzuca nimi od lenistwa do przygnębienia. Michałkow przełamuje jednak tradycyjnie pejoratywne odczytanie postaci Obłomowa widząc w nim po trosze romantyka, a po trosze człowieka wrażliwego, który choć nie może działać, jak inni, to ma jednak głębsze od nich widzenie i czucie świata
g. 20.00
„Krewniacy” (1981) 98 min.
W „Krewniakach” (1981), ostatnim filmie prezentowanym w czasie pierwszej części retrospektywy głównym tematem, któremu przygląda się Michałkow jest rozpad rodziny i wykorzenienie współczesnego człowieka powodujące jego bezradność i samotność. Przybywająca ze wsi do swej córki żyjącej w mieście matka nie potrafi pogodzić się ze stylem życia swej córki, powodując liczne, często zabawne napięcia. Mimo lekkiej formy Michałkow mówi o sprawach poważnych, dotykających każdego człowieka. Ostatecznie tylko miłość zdolna jest uratować matkę i córkę, miłość, której bohaterowie Michałkowa częściej jednak poszukują niż doświadczają
Retrospektywa Nikity Michałkowa
częśc 2 (lata 1983-2007)
piątek 28.05.2010 r.
Kino "Świt", ul. Wysockiego 11
g. 19.00
Bez świadków, 1983, 95 min.
W filmie “Bez świadków” (1983) podobnie jak we wcześniejszych “Krewniakach” Michałkow przygląda się krytycznie współczesnej rzeczywistości. Film miał być w zamyśle reżysera odzwierciedleniem czasów współczesnych. Jest to jeden z niewielu filmów, w których Michałkow z taką wyrazistością wartościuje postawy etyczne swoich bohaterów. „Jest światło i cień, zło i dobro – mówił Michałkow - i nie są one ze sobą przemieszane”. W niezwykle ascetycznym filmie, zbliżonym bardzo do formy teatru w ciągu kilku godzin jednej nocy w czterech ścianach zwyczajnego mieszkania rozgrywa się, niczym w średniowiecznym moralitecie, walka Dobra i Zła
sobota 29.05.2010 r.
Kino "Świt", ul. Wysockiego 11
g. 15.00
Oczy czarne, 1987, 120 min.
„Oczy czarne” (1987) to kontynuacja bliskich Michałkowowi wątków czechowowskich – film jest swobodną adaptacją „Damy z pieskiem” i wątków zapożyczonych z innych opowiadań Czechowa. Tytułowy bohater filmu, grany przez Marcella Mastroianniego jest człowiekiem, który przegrywa swoje życie, popadając w marazm, z którego nie może i nie chce się wydobyć. Dokładniej mówiąc, bohater podejmuje jeden wątły gest, aby wydobyć się z kłamstwa, w którym żyje, po czym znowu popada w zakłamanie
g. 17.30
Autostop, 1990, 56 min.
Film wyprodukowany został za pieniądze koncernu Fiata i miał w zamierzeniu promować zalety Fiata Tempra, o czym widzowie nie wiedzieli. Film był rozpowszechniany tak, jak inne filmy fabularne Michałkowa. Wymowa filmu jest prosta - w konwencji baśni magicznej Michałkow krytykuje model kultury zachodniej, w Rosji widząc ostoję autentycznych uczuć i głębi
g. 19.00
Urga- ziemia miłości, 1991, 120 min.
W kolejnym swym filmie „Urga - ziemia miłości” (1991) wraca Michałkow do subtelnej krytyki współczesnej cywilizacji, czemu służy ukazanie nieoczekiwanej przyjaźni mongolskiego pasterza i rosyjskiego szofera. Życie pasterza płynie od wieków ustalonym przez tradycję i naturę rytmem (symbolem nieskażonej natury jest step). Na tym tle życie szofera, „człowieka radzieckiego” wydaje się być kalekie, przeszłość własnego narodu nie jest dla niego źródłem tożsamości, a on sam jest człowiekiem pozbawionym ojczyzny. Film otrzymał nagrodę Złotego Lwa na festiwalu filmowym w Wenecji
niedziela 30.05.2010 r.
Kino "Świt", ul. Wysockiego 11
g. 13.00
Anna od 6 do 18, 1993, 100 min.
„Anna od 6 do 18” (1993) to wyjątkowy film w twórczości rosyjskiego reżysera. Jest to dokument, w którym Michałkow wyraźnie przedstawia swoje życiowe credo, ukazuje swój sposób patrzenia na świat. Rejestrując na taśmie filmowej dorastanie swej córki Anny Michałkow wiąże je nierozdzielnie z pytaniem o dojrzałość narodu rosyjskiego. Film, który powstawał w ukryciu rozwija się dwutorowo – rozmowy z córką przeplatane są zdjęciami dokonujących się w ZSSR wydarzeń. Reżyser rejestruje postępujący proces pozbawiania narodu rosyjskiego tożsamości
g. 15.00
Spaleni słońcem, 1994, 150 min.
Oskarowy film Michałkowa „Spaleni słońcem” (1994) jest przede wszystkim filmem o Rosji. Naczelny wątek historyczny filmu, czyli wielka czystka dokonana przez Stalina w 1936 r. wikła w sposób tragiczny głównych bohaterów filmu, których los urasta do ponadindywidualnych wymiarów. Michałkow snuje w swym filmie opowieść o nieubłaganych regułach rządzących epoką stalinowską, nikogo nie usprawiedliwia, daleki jest też od jednoznacznego wskazywania winnych
g. 18.00
Cyrulik syberyjski, 1998, 180 min.
„Cyrulik syberyjski” (1998) to film, w którym Michałkow starając się znaleźć wartości, które mogłyby zjednoczyć naród rosyjski sięga do czasów carskich, oferując Rosjanom mit dobrego cara. Film spełnia funkcje kompensacyjne oferując Rosjanom wizję dawnego życia, które mogłoby być także dzisiaj dla nich jakimś punktem odniesienia. Michałkow idealizuje epokę przedrewolucyjną, która opierała się wedle niego na dwóch fundamentach: na prawosławiu i władzy cara. Komunizm zniszczył te tradycyjne wartości, po czym okazało się, iż sam nie zaoferował społeczeństwu nic trwałego i wartościowego. Mitologizacji osoby cara towarzyszy też w filmie mitologizacja dawnego narodu rosyjskiego
poniedziałek 31.05.2010 r.
Kino "Świt", ul. Wysockiego 11
g. 17.30
Mama, 2003, 60 min.
Film dokumentalny, który Michałkow poświęcił swojej matce
g. 19.00
12, 2007, 150 min.
Na kolejny film Michałkowa „12” (2007) trzeba było czekać aż dziewięć lat. Powstał ascetyczny i kameralny film, który z jednej strony aspiruje do ukazania realistycznego obrazu współczesnej Rosji (z drażliwym tematem wojny czeczeńskiej na czele), ale zarazem jest na poły bajką czy przypowieścią, mającą obrazować prawdę, iż jeden kierujący się miłosierdziem człowiek jest w stanie zdziałać więcej dobrego niż martwe przepisy prawa. Idea męża opatrznościowego, który sam jeden jest w stanie rozwiązać najtrudniejszą sytuację nasuwała krytykom skojarzenia z osobą prezydenta Putina, którego Michałkow był wielkim zwolennikiem
